سلام خدمت دوستان خوب، خوش آمدید به این ویس آموزشی. قصد دارم تو این ویس آموزشی در خصوص انواع صورتحساب و تقسیمبندیش نکات بسیار مهمی را در اختیار شما قرار بدم. پس توصیه میکنم این ویس را تا انتها با دقت گوش بدین. نخبهحساب را به دوستان حسابدار، مدیر مالی و صاحب کسبوکارتون معرفی کنید.
من مجتبی سهرابی هستم، مدرس و مشاور مالیاتی، مؤلف مجموعه کتابهای ایستگاه پایانی.
انواع صورتحساب الکترونیکی موضوعی که امروز قراره با هم در خصوصش صحبت کنیم. صورتحساب الکترونیکی اول چی هست، بعد میریم سراغ اینکه تقسیمبندیش به چه صورتیه.
صورتحساب الکترونیک همون فاکتورهای رسمی کاغذی گذشتهست که الان به صورت الکترونیک شده و قراره توی قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان استفاده بشه.
صورتحساب الکترونیک دارای شماره منحصربهفرد مالیاتیه؛ مثل همون فاکتورهای کاغذی رسمی که شماره فاکتور داشتن، اینا هم یه دونه شماره منحصربهفرد دارن. فقط فرقش اینه که این شماره ۲۲ تا کاراکتر داره، یعنی حروف و عدد لاتینه و منحصربهفرده؛ یعنی شما دو تا صورتحساب الکترونیکی پیدا نمیکنی که شماره منحصربهفرد جفتشون مشابه و عین هم باشه. یا صورتحساب الکترونیکی پیدا نمیکنی که فاقد شماره منحصربهفرد باشه. اگر این موارد باشه، اصلاً صورتحساب اعتبار از نظر سازمان امور مالیاتی نداره.
پس صورتحساب الکترونیک دارای شماره منحصربهفرده و یه اختلاف دیگهای که با اون فاکتورهای رسمی کاغذی داره اینه که بنا به نوع کسبوکار متفاوته. یعنی چی؟ یعنی اگر شما فروشنده طلا و جواهر و پلاتین باشی، نوع صورتحساب الگو طلا، جواهر و پلاتین صادر میکنی. من اگر فروشنده بلیت هواپیما باشم، میام صدور صورتحساب با الگوی فروش بلیت هواپیما انجام میدم. اگر مثلاً شخص دیگری پیمانکار باشه، میاد صورتحساب الکترونیک با الگوی پیمانکاری صادر میکنه و این یکی دیگه از اختلافات بین صورتحساب الکترونیک با فاکتورهای رسمی کاغذی گذشتهست.
حالا صورتحساب الکترونیک تقسیمبندیش به چه صورته؟ صورتحساب الکترونیک از نظر نوع و موضوع تقسیمبندی میشه.
از نظر نوع به ۵ دسته تقسیمش میکنیم: صورتحساب نوع اول، نوع دوم، نوع سوم، نوع چهارم و نوع پنجم.
در ابتدا بگم، نوع چهارم و پنجم هنوز اجرایی نشده و قراره در آینده توی قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان اجرا بشه.
اما صورتحساب نوع اول، صورتحسابیه که بهش میگیم کاملترین صورتحساب سامانه مؤدیان. چرا کامله؟ چون اطلاعات منِ خریدار، شما فروشنده و اون کالا و خدماتی که بین ما داره معامله میشه، کامل داخل این صورتحساب گنجونده شده. بهخاطر همین میگن این صورتحساب کاملترین نوع صورتحساب سامانه مؤدیانه.
حالا صورتحساب نوع اول برای چه کسانی صادر میشه؟ برای کسبوکارها صادر میشه. یعنی بیتوبی، بیزینس صادر میکنه به بیزینس و اون کسی که اون شخص حقیقی یا حقوقی که براش صدور صورتحساب نوع اول میشه، خودش مؤدی مالیاتیه و بابت اون خرید که ارزشافزوده پرداخت کرده، قراره اعتبار مالیاتی دریافت کنه.
وقتی شما نوع اول صادر میکنی، اطلاعات خریدار رو وارد میکنی، سازمان امور مالیاتی میاد این صورتحساب رو تو کارپوشه خریدار هم قرار میده. اگه تأییدش کنه، بابت اون خرید که ارزشافزوده به شما پرداخت کرده، اعتبار مالیاتی دریافت میکنه.
حالا صورتحساب نوع دوم چیه؟ صورتحساب نوع دوم اطلاعات منِ فروشنده رو بهصورت کامل داره. اطلاعات اون کالا و خدمات رو هم بهصورت کامل داره، اما اطلاعات هویتی در خصوص خریدار تو این صورتحساب وجود نداره.
این صورتحساب اومد مشکل بزرگ ما حسابدارها که تو گذشته باهاش مواجه بودیم رو برطرف کرد. خیلی سال پیش که ما میاومدیم توی سامانه ۱۶۹ برای فروشهامون صدور حالا اطلاعات میکردیم توی معاملات فصلی، وقتی میخواستیم برای یه خریدار این کار رو انجام بدیم، خریدار تلاش میکرد به ما اطلاعات نده، کد ملیاش رو نده. میگفت من دنبال دردسر نمیگردم و ما حسابدارها هم باید میگشتیم دنبال اطلاعات این شخص که توی سامانه وارد کنیم و به ما برای اون فروشمون ایراد گرفته نشه.
اما الان این مشکل حل شده. اگر طرف مقابل شما که خریدار به شما اطلاعات نداد، شما میای نوع رو میکنی نوع دوم، اطلاعاتش رو وارد نمیکنی و اون کسی که تو این جریان ضرر میکنه اون خریدار. فرض کن برای خریدش اومده یه مبلغی بهعنوان ارزشافزوده پرداخت کرده، حالا بهخاطر اینکه به شما اطلاعات نداده، از اعتبار مالیاتی اون خرید نمیتونه استفاده کنه.
صورتحساب نوع سوم نه اطلاعات خریدار داره، نه اطلاعات فروشنده داره، نه اطلاعات اون کالا و خدمت رو داره. پس تو این صورتحساب چه اطلاعاتی وجود داره؟
توی این صورتحساب اطلاعاتی مثل نوع پذیرنده، تاریخ، زمان، مبلغ اون معامله وجود داره؛ مثل رسید دستگاه پوز. وقتی میرید دستگاه پوز رسید میگیرین، دیدین دیگه شماره پذیرنده داره، شماره مثلاً تلفن اون پذیرنده رو داره، ساعت و تاریخ انجام معامله رو داره، قیمت داره و نهایتاً اسم اون فروشگاهی که ازش خرید کردین.
پس صورتحساب نوع سوم هم شد به مصرفکننده نهایی و میشه رسید دستگاه پوز و درگاه پرداخت.
نوع چهارم در خصوص استرداد مالیاته که هنوز اجرایی نشده. وقتی شما مالیات بیشتری به سازمان پرداخت میکنید، برای دریافتش اصطلاحاً باید استرداد کنید اون مالیات رو که در این خصوص باید صدور صورتحساب الکترونیکی انجام بشه از نوع چهارم که هنوز اجرایی نشده.
صورتحساب نوع پنجم برخلاف صورتحساب نوع دوم و سوم، کسبوکار به مصرفکننده نهایی نیست. برعکس، مصرفکننده نهایی صادر میکنه به کسبوکار.
مثلاً فرض کنین شما یک شخصی هستین که مصرفکننده نهایین. مقداری طلا دارین، میخواهین ببرین به طلافروش بفروشین. طلافروش میشه اون کسبوکار، شما میشین مصرفکننده نهایی. توی اینجور مواقع که اون طلافروش میاد مواد، حالا اولیه یا اون جنسی که میخواد تو مغازه بفروشه رو از مصرفکننده نهایی میخره، باید نوع پنجم رو انتخاب کنه برای صدور صورتحساب الکترونیک.
پس اون طلافروش این رو صادر میکنه و تو کارپوشه سامانه مؤدیان این کار رو انجام میده. میره وارد کارپوشه سامانه مؤدیان خودش میشه، اطلاعات شما فروشنده رو وارد میکنه، مقدار گرم مثلاً خریداریشده طلا رو وارد میکنه، شماره حساب و اطلاعات حساب شما رو وارد میکنه و تو کارپوشه صدور صورتحساب نوع پنجم انجام میده برای این معامله.
اون قبلیها توسط نرمافزار حسابداری یا نرمافزار واسط یا حالا سامانههای دولتی و شرکت معتمد ارسال میشه، اما این مدل پنجم تو دل خود سامانه مؤدیان، یعنی کارپوشه سامانه مؤدیان ارسال میشه.
حالا صورتحسابها از نظر موضوع هم تقسیمبندی دارن که به چهار دسته تقسیم میشن: صورتحساب اصلی، اصلاحی، ابطالی، برگشت از فروش.
اصلی میشه همون صورتحسابی که برای اون معامله شما بار اول صادر میکنین. ما به این میگیم صورتحساب اصلی.
صورتحساب اصلاحی زمانیه که اقلام غیر اصلی صورتحساب نیاز داشته باشه اصلاح بشه. تو اینجور مواقع شما باید صدور صورتحساب اصلاحی کنید.
مثلاً شما یه صورتحسابی صادر کردید برای یه خریدار، کدپستی رو اشتباه زدین. وقتی اون خریدار صورتحساب رو میبینه، توی مثلاً کارپوشهاش میبینه که شما کدپستی رو اشتباه زدین، زنگ میزنه به شما میگه کدپستی من رو درست کن. تو اینجور مواقع شما باید بیای صورتحسابت رو اصلاح کنی و صورتحساب اصلاحی صادر کنی.
اما یه وقتی هست شما اقلام اصلی صورتحساب رو باید تغییر بدی. مثلاً یه صورتحساب نوع دوم صادر کردی، خریدار زنگ میزنه میگه این رو نوعش رو اول کن، من میخوام از اعتبار مالیاتی این خرید هم استفاده کنم. تو اینجا دیگه شما نمیتونی اصلاح کنی. باید صورتحساب رو باطل کنی و یه صورتحساب جدید برای اون معامله با نوع درستش صادر کنی.
پس اقلام اصلی شد ۵ تا. یکی اون نوع صورتحساب، اگر بخواد تغییر کنه ما صورتحساب ابطالی صادر میکنیم. دومی شد الگوی صورتحساب. مثلاً الگوی خرید طلا، جواهر، پلاتین بوده، شما اشتباهاً مثلاً الگوی فروش بلیت هواپیما انتخاب کردید. این باید ابطال بشه، شما الگو رو درست انتخاب کنید.
تاریخ صورتحساب، تاریخ اگر بخواد تغییر کنه باید ابطال بشه. شناسههای مهم صورتحساب، مثلاً کد اقتصادی یا کد ملی یا شناسه اتباع، اینا رو باید شما درست وارد کنید. اگر اشتباه صورت بگیره باید صورتحساب ابطال بشه و بعدی اون قیمت و فی معاملهست که اگر بخواد تغییر کنه باعث میشه شما صورتحسابتون رو ابطال کنید.
صورتحساب برگشت از فروش هم زمانیه که شما یه کالایی بفروشی، حالا خریدار تعدادی از این کالاها رو برای شما عودت بده. برای این مواقع شما باید صدور صورتحساب برگشت از فروش انجام بدین.
حالا یه سوالی من از شما عزیزان میپرسم. شما به این سؤال توی کامنت به من پاسخ بدین. فرض کنید من ۱۰ تا مثلاً پرزنتر به شما فروختم. شما هر ۱۰ تا رو هم به من عودت میدید. الان من باید صدور صورتحساب چه نوعی رو انجام بدم؟ اصلاحی، ابطالی، برگشت از فروش؟ جواب این رو توی کامنتها به من بدین.
امیدوارم این ویس آموزشی برای شما عزیزان مفید واقع شده باشه. حتماً نخبهحساب را به دوستان مدیر مالی، حسابدار و صاحب کسبوکارتون معرفی کنید تا اون عزیزانم بتونن از این آموزشهای رایگان استفاده کنند.
در انتها هم خدمت شما عزیزان کتاب ایستگاه پایانی سامانه مؤدیان رو معرفی میکنم. این کتاب تألیف خود بنده هست، دارای کدهای کیوآر هست که قسمتهایی که نیاز به ویدیو آموزشی داره، شما بهراحتی میتونید با اسکن اون کدها ویدیو آموزشیاش رو مشاهده کنید.
در خصوص علاقهمندانی که کتابهای صوتی رو دوست دارن گوش بدن، ما فایل صوتی کتاب رو هم برای شما تهیه کردیم. شما با اسکن کد پشت جلد کتاب چاپی میتونید فایل صوتی کتاب رو هم به صورت رایگان دریافت کنید و گوش بدید.
امیدوارم این ویس آموزشی برای شما عزیزان مفید واقع شده باشه. تا ویسهای آموزشی بعدی شما رو به خدا، خونه و خانواده میسپارم. موفق و پیروز باشید.
